‘Liefde voor iemand van hetzelfde geslacht kan net zo puur en nobel zijn als de liefde tussen verschillende seksen.’ Deze tussentitel vat de boodschap van Anders als die Andern kernachtig samen. De film uit 1919 geldt als een van de vroegste bewaard gebleven speelfilms waarin homoseksualiteit centraal staat.
De hoofdrol is voor Conrad Veidt, die een jaar later wereldberoemd zou worden met Das Cabinet des Dr. Caligari. Hij speelt Paul Körner, een concertviolist die gevoelens krijgt voor een jonge leerling. Zijn familie stuurt hem naar een seksuoloog, gespeeld door de vooraanstaande seksuoloog Magnus Hirschfeld. Die verzekert hem dat zijn geaardheid geen ziekte of misdaad is. De buitenwereld denkt daar anders over. Paul wordt afgeperst en vervolgens aangeklaagd.
Hirschfeld hielp de film financieren en schreef met regisseur Richard Oswald aan het verhaal. Hij verzette zich openlijk tegen Paragraaf 175, de Duitse wet die seksuele relaties tussen mannen strafbaar stelde. De film werd aanvankelijk goedgekeurd voor openbare vertoning, maar na vijftien maanden alsnog verboden. Alleen wetenschappers en deskundigen mochten hem nog bekijken.
Onder het naziregime werd geprobeerd alle bestaande kopieën te vernietigen. Decennia later werd een incomplete versie teruggevonden en gerestaureerd met overgebleven fragmenten, documenten en tussentitels. Niet alles is bewaard gebleven, maar de esthetiek, menselijkheid en politieke boodschap van het origineel staan nog altijd overeind. Tot ons grote verdriet is die boodschap nog steeds nodig.
Over het Nederlands Silent Film Festival
Het Nederlands Silent Film Festival (NSFF) in Eindhoven is het grootste festival voor stille film in Nederland. In deze oervorm van cinema worden verhalen verteld met beeld, mimiek en muziek. Juist zonder gesproken dialoog komt de inventiviteit van de makers volledig naar voren.
Tijdens het festival en met programma’s door het jaar heen maakt het NSFF het filmerfgoed uit de stille periode toegankelijk voor een breed publiek. Dat gebeurt met filmvertoningen, educatieve projecten, workshops en lezingen. De creativiteit en vernieuwing van de vroegste cinema verdienen het om opnieuw gezien en gehoord te worden.
Voor de programmering volgt het NSFF-team de actuele ontwikkelingen in de internationale wereld van de stille film, van recente herontdekkingen en restauraties tot nieuwe onderzoeksresultaten. Zo staan publieksfavorieten naast verborgen parels, allemaal met live muzikale begeleiding van internationale filmmusici.
