United Cowboys dompelt Natlab onder in hun wervelende kunstwereld

Interview afgenomen door Rosalien Manderscheid

Live art-gezelschap United Cowboys tovert Natlab in Eindhoven voor drie dagen om tot een wereld van artistieke verrassingen met dans, video, muziek, performance, audio, fotografie en zelfs circusinvloeden. Het werk is niet narratief of taalgebonden, dus no Dutch required. Eindhovenaren in al hun (internationale) diversiteit zijn welkom.

Op de eerste avond kunnen bezoekers de meest iconische werken van het United Cowboys-oeuvre (her)beleven, waaronder hun tot in Canada aangevraagde Glass Performance. Op dag twee en drie nemen de volgende generatie performers het stokje over met hun door de Cowboys samengestelde werken. Met dit festival cureert het gezelschap voor het eerst het werk van andere kunstenaars buiten hun eigen studio. 

In dit interview spreken we met de twee artistieke leiders, Pauline Roelants en Maarten van der Put. Al meer dan dertig jaar werken ze samen aan voorstellingen die kenmerkend zijn voor een lichamelijke verkenning van tegenstellingen, tussen kwetsbaarheid en kracht en tussen het vieren van individuele vrijheid en groepsverbinding. 

Tijdens dit gesprek drinken we koffie in hun studio en performance ruimte, Art House in Eindhoven.

Performance art in een bioscoop: hoe kom je erop?

Pauline: “Jan van der Putten, kennen we al heel lang en waarderen we om zijn vervoering voor de kunsten. Toen hij interim directeur werd van Natlab hebben we de koppen bij elkaar gestoken. We vonden het zonde dat filmzaal 1 in feite een prachtige theaterzaal is, die erg weinig werd gebruikt.”

Maarten: “Zo kwamen we tot een driedaags festival, waarbij bezoekers kunnen kiezen uit avond één en twee, of avond één en drie, zodat we het enigszins intiem kunnen houden en ze door de ervaring heen kunnen leiden.”

Pauline: “Omdat we op de eerste avond ons eigen werk laten zien, geeft dat een soort basis voor de artistieke visie waarmee we op de andere avonden een gecureerd programma met werk van de nieuwe generatie kunstenaars tonen.” 

Wat is jullie gezamenlijke visie als curatoren?

Pauline: “Eigenlijk is dit werk een vervolg op onze Seasonings-serie die nu al twaalf jaar gaande is, waar we elk kwartaal opkomende artiesten een podium geven in ons Art House. Daarin laten we een reeks verschillende performances zien, zonder dat er een hoofdprogramma of bijprogramma ontstaat. De magie zit in hoe de performances samen een specifieke stroom van indrukken geven. Geen programma met onderdelen dus, maar een wereld met daarbinnen verschillende elementen, waar er geen punten zijn, maar alles een komma is tot het volgende dat verschijnt.”

Maarten: “We combineren multidisciplinair en uiteenlopend werk. Van dat losse gehakt maken we toch één worst, doordat alles dezelfde waarachtigheid heeft. Het is belangrijk dat het publiek kan voelen dat iemand oprecht is en krachtig in diens kwetsbaarheid staat op het podium.”

Pauline: “Tijdens repetities voor ons eigen artistiek werk wordt het ook pas interessant als een performer alle trucjes al uit de kast heeft getrokken en het even niet meer weet. Dan komt de echte mens naar boven en valt het masker weg. Als je dan durft door te zetten, kan je in een momentum belanden van een soort tijdloosheid. Precies dat is wat we willen neerzetten.”

Die tijdloosheid zit in meer van jullie werk.

Maarten: “Dat begon met de wens om niet elke keer een nieuwe voorstelling te maken. Het is eigenlijk veel leuker om voort te blijven bouwen op wat je hebt gemaakt, en te blijven evolueren.”

Pauline: “Tijdens onze samenwerking met Theaterfestival Boulevard in Den Bosch konden we elk jaar in een andere ruimte verder bouwen op het concept van een performance als een biotoop, een unieke leefwereld die het publiek herhaaldelijk kan bezoeken. Met onze voorstellingen zoals Match en Burn ontstond daar een gevoel van oneindigheid. Hierop voortbordurend zijn we in het buitenland samenwerkingen aangegaan, waar we samen met lokale performers intensief toewerkten naar een hypnotiserende biotoop van live art waar bezoekers zelf doorheen konden lopen. Diezelfde sfeer willen we in deze huidige nieuwe structuur, behouden, die we hebben ontwikkeld onder de What U.C. Is What You Get titel.”

Voor wie is dit mini-festival?

Maarten: “Voor iedereen; voor de performance-liefhebbers tot de mensen die er geen enkel beeld bij hebben. We doen geen concessies op onze artistieke benaderingen, zoals het gebruik van naaktheid, maar we zijn er niet op uit om te shockeren.”

Pauline: “Door iedereen mee te nemen in de flow van de avond kunnen we op een toegankelijke manier de deur tot een wereld vol verrassingen openen.”

Maarten: “We hopen dat het publiek actief alles in zich opneemt, maar er zijn geen lastige hersenkrakers of onverwachte vragen voor publieksparticipatie hoor. Wij nemen het publiek helemaal mee. Rinus van der Heijden, recensent van ons werk, beschreef het ooit zo: ‘Open je ogen, koppel je bewustzijn los en laat het maar over je heen komen.’”