Oekraïne kent een rijke geschiedenis van vernieuwende filmmakers. In de jaren twintig werkten zij binnen de pas opgerichte Sovjet-Unie en kregen ze te maken met propaganda, censuur en politieke controle. Toch ontstonden films die de internationale cinema blijvend beïnvloedden. Ze bewaren bovendien beelden van een Oekraïense cultuur die later herhaaldelijk werd onderdrukt en uitgewist.
In Spring uit 1929 is een poëtische documentaire van Mikhail Kaufman over het leven in en rond Kyiv. De stad ontwaakt samen met de natuur: sneeuw smelt, straten vullen zich en mensen keren naar buiten terug. Symbolen van de Sovjet-Unie zijn zichtbaar, maar de film is bovenal een zeldzaam en liefdevol tijdsbeeld van Oekraïne aan het einde van de jaren twintig.
Sam Sobi Robinson, internationaal ook bekend als Robinson for Himself, volgt de jonge Vasja. Hij verslindt avonturenboeken en droomt ervan te leven als zijn literaire helden. Op een dag loopt hij weg om zijn eigen grote avontuur te beginnen. De werkelijkheid blijkt een stuk minder romantisch dan zijn fantasie.
De kinderfilm was bedoeld om jongeren te waarschuwen voor westerse avonturenliteratuur, maar de bewondering van de makers voor die verhalen is moeilijk te missen. Juist de uitbundige fantasiesequenties, waarin Vasja zelf de held wordt, zorgden ervoor dat de film werd verboden. Bijna honderd jaar bleef hij op de plank liggen, tot het Duitse Bundesarchiv hem in 2025 restaureerde als onderdeel van een project rond Oekraïens filmerfgoed.
Samen maken In Spring en Sam Sobi Robinson deel uit van de geschiedenis van Oekraïne. Ze laten ook zien dat beelden, verhalen en cultuur zich niet zomaar laten uitwissen.
Over het Nederlands Silent Film Festival
Het Nederlands Silent Film Festival (NSFF) in Eindhoven is het grootste festival voor stille film in Nederland. In deze oervorm van cinema worden verhalen verteld met beeld, mimiek en muziek. Juist zonder gesproken dialoog komt de inventiviteit van de makers volledig naar voren.
Tijdens het festival en met programma’s door het jaar heen maakt het NSFF het filmerfgoed uit de stille periode toegankelijk voor een breed publiek. Dat gebeurt met filmvertoningen, educatieve projecten, workshops en lezingen. De creativiteit en vernieuwing van de vroegste cinema verdienen het om opnieuw gezien en gehoord te worden.
Voor de programmering volgt het NSFF-team de actuele ontwikkelingen in de internationale wereld van de stille film, van recente herontdekkingen en restauraties tot nieuwe onderzoeksresultaten. Zo staan publieksfavorieten naast verborgen parels, allemaal met live muzikale begeleiding van internationale filmmusici.
